Son güncelleme:
Tapuda para ile mülkiyet aynı anda el değiştirsin. Güvenli ödeme sisteminin fikri bu. Emlak danışmanı için asıl soru şu: bu kural satış masasında neyi değiştirecek?
Bu rehber, Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik metnini ve Ticaret Bakanlığı açıklamalarını sade biçimde anlatır. Konu hızlı değişebilir. Bu yüzden sayfada tarih, tutar ve oran yazmıyoruz; güncel değerleri resmî kaynaktan görmeniz gerekir. Müşteriniz size 'Bu sistem ne zaman başlıyor, bana ne maliyeti olur?' diye sorduğunda kısa, doğru ve kaynağı belli bir cevap verebilmeniz için kapsamı ve açık kalan noktaları ayrı ayrı yazdık.
Taşınmaz satışında en çok korkulan an, parayı verip tapuyu alamamak ya da tapuyu verip parayı alamamaktır. Güvenli ödeme sistemi bu boşluğu kapatmak için tasarlandı.
Ticaret Bakanlığının açıklamalarında amaçlar şöyle sayılıyor: dolandırıcılık ve hırsızlık risklerini azaltmak, kayıt dışılığı önlemek ve ödemeyi güvenli bir ortamda yapmak. Sistem, taşınmaz mülkiyeti ile bedelin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayan yapı olarak tanımlanıyor.
Dayanak, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliktir. Güvenli ödeme sistemi, bu yönetmeliğe sonradan eklenen bir ek maddeyle getirildi. Zorunluluğun ne zaman başlayacağı ise yönetmeliğin geçici hükmünde yazılıdır: bu hükme göre Bakanlıkça belirlenen tarihe kadar yapılacak satışlarda ödeme sisteminin kullanılması zorunlu değildir.
Bakanlık, bu tarihi sınırlı bir süre için uzatmaya yetkilidir ve tarih daha önce de değişti. Bu nedenle bir tarihi değişmez başlangıç gibi anlatmak yanıltıcı olur. Güncel tarihi Resmî Gazete'deki en son yönetmelik değişikliğinden ve Ticaret Bakanlığının duyurularından doğrulayın.
Kural, ödeme yöntemine bakar. Ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale ya da EFT ile yapılacaksa bedel ödeme sistemi üzerinden ödenir. Metin, Bakanlıkça belirlenen başka yöntemleri de sayıyor.
Danışman için pratik not: satışın ödeme planını erken sorun. Peşinat nasıl gelecek, kalan tutar nasıl ödenecek? Cevap, sistemin devreye girip girmeyeceğini belirler.
Banka veya finansman şirketi kredisi kullanılan satışlarda ödemenin hangi kısmının sistemden geçeceği, yönetmeliğin ek maddesi ve Bakanlık duyurularıyla belirlenir. Bu rehber o ayrımı sizin yerinize çizmez; çünkü ayrıntı güncel metinden okunmalıdır.
Pratikte yapılacak iş basit: ödeme planında kredi ile karşılanan kısmı ve kredi dışı kalan kısmı ayrı yazın. Alıcı krediye başvururken peşinatın nasıl ödeneceğini de konuşun. Böylece tapu günü sürpriz çıkmaz.
Sistemin kullanımına ilişkin bedel, paylaşım usulü ve benzeri ayrıntılar yönetmelik metninde değil, ilgili kurumlar ile Bakanlıkça yetkilendirilen entegratör arasındaki protokolde belirlenir. Bu yüzden müşteriye tutar söylemeden önce Bakanlık duyurularını bekleyin.
Tahmini bir rakam vermek, sonradan düzeltmek zorunda kalacağınız bir söz vermektir. Rakam yerine 'bedelin kapsamı ve kimden alınacağı resmî duyurulara göre netleşecek' demek daha güvenlidir.
Yönetmelik, sisteme dahil edilmeyecek satışları, pilot uygulama gereksinimini ve kapsamını protokole bırakıyor. Bakanlık açıklamalarında da teknik altyapı hazırlıklarının ve pilot uygulamanın anlatıldığı görülüyor.
Bu yüzden hangi satışın dışarıda kalacağı konusunda net cümle kurmayın. Ayrıntılar protokol ve Bakanlık duyurularıyla netleşir.
Kısa ve doğrulanabilir tutun. Şunları söyleyebilirsiniz:
Şunu yapmayın: tutar, istisna ya da işlem süresi vaat etmeyin. Bunlar resmî kaynakta netleşmeden müşteriye söylenecek bilgiler değildir.
Geçici hüküm nettir: Bakanlıkça belirlenen tarihe kadar yapılacak satışlarda ödeme sisteminin kullanılması zorunlu değildir. Bakanlık tarihi uzatırsa bu dönem de uzar.
Tapu randevusu bu tarihe yakın olan satışlarda iki şeye bakın. Birincisi, randevu tarihi. İkincisi, o günkü güncel mevzuat. Tarih yaklaştıkça Bakanlık duyurularını daha sık kontrol etmek mantıklıdır.
Sistemin işleyişine ilişkin ayrıntılar, örneğin paranın süreçte nasıl bekletileceği, yönetmelik metninde yer almıyor. Bu başlıkta bilgi için resmî duyuruları bekleyin.
Alıcı güvenlik arar. Satıcı ise bedelin ne zaman ve nasıl eline geçeceğini merak eder. İki tarafa aynı cümleyi kurun: sistem, ödeme ile mülkiyetin birlikte ilerlemesi için getirildi.
Satıcıya ayrıca sistemin bir kullanım bedeli olabileceğini, bedelin protokolle belirlendiğini ve netleştiğinde haber vereceğinizi söyleyin. Alıcıya ise ödeme yöntemini erken netleştirmesini önerin. Tapu günü yöntem değiştirmek zaman kaybettirir.
Yazılı bilgilendirme iyi bir alışkanlıktır. Müşteriye göndereceğiniz kısa notta kaynağı ve ayrıntıların Bakanlık duyurularıyla netleşeceğini yazın.
Kapora tarafında kendi güven düzeninizi kurmak için Kapora Dolandırıcılığına Karşı Emlakçı Güven Protokolü rehberine bakabilirsiniz. Tapu masraflarını müşteriye göstermek için Tapu Harcı Hesaplama rehberi işinize yarar. Komisyon ve yetki belgesi tarafı için Emlak Komisyonu Üst Sınırı ve Yetki Belgesi rehberini okuyun.
Zorunluluğun başlangıç tarihi, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliğin geçici hükmünde yazılıdır ve Bakanlık bu tarihi sınırlı bir süre için uzatmaya yetkilidir. Tarih daha önce değiştiği için güncel tarihi Resmî Gazete'den ve Ticaret Bakanlığı duyurularından doğrulayın.
Evet. Yönetmelik, Bakanlığa tarihi sınırlı bir süre için uzatma yetkisi veriyor. Bu yüzden tapu randevusu bu tarihe yakın olan satışlarda güncel mevzuata o gün bir kez daha bakmak gerekir.
Ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale ya da EFT ile yapılacaksa bedel sistem üzerinden ödenir. Bakanlıkça belirlenen başka yöntemler de metinde yer alıyor.
Kredili satışlarda hangi ödeme kısmının sistemden geçeceği yönetmeliğin ek maddesine ve Bakanlık duyurularına bağlıdır. Ödeme planında kredi ile karşılanan kısmı ve kalan kısmı ayırın, kapsamı güncel metinden doğrulayın.
Kullanım bedeli ve paylaşım usulü yönetmelikte değil, ilgili kurumlar ile yetkilendirilen entegratör arasındaki protokolde belirleniyor. Ayrıntılar Bakanlık duyurularıyla netleşir; müşteriye bu nedenle tutar söylenmemelidir.
Sisteme dahil edilmeyecek satışlar ve pilot uygulamanın kapsamı protokolle belirleniyor. Ayrıntılar protokol ve Bakanlık duyurularıyla netleşir.
Sonraki adım: Kapora Dolandırıcılığına Karşı Emlakçı Güven Protokolü
Konu kümesi: Sözleşme, mevzuat ve veri düzeni
Önalım, paylı (hisseli) mülkiyette bir paydaş payını üçüncü kişiye satınca diğer paydaşların kullanabildiği yasal haktır.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, emlak aracılık hizmet bedeline bir üst sınır koyar: satışta satış bedelinin KDV hariç belirli bir oranı, kirada ise KDV hariç belirli bir kira tutarı aşılamaz.
Yetkilendirme sözleşmesi, mülk sahibinin portföyün satışı ya da kiralanması için ofise tanıdığı yetkiyi yazıya geçirir.
Taşınmaz satışında güvenli ödeme sistemi, bedelin ve mülkiyetin birlikte el değiştirmesini hedefleyen, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenen bir yapıdır. Zorunluluğun başlangıç tarihi yönetmeliğin geçici hükmünde yazılıdır ve Bakanlık bu tarihi sınırlı bir süre için uzatmaya yetkilidir. Bu yüzden güncel tarih, her tapu randevusundan önce Resmî Gazete ve Bakanlık duyurusundan doğrulanmalıdır. Bu rehber hukuki görüş değildir.
Eğitimlere katılın, ekran görüntülerini inceleyin; hazır olduğunuzda üye olun, destek ekibimiz sizinle iletişime geçsin.
Bilgilerinizi bırakın, sohbete devam edin. Reos ekibi en kısa sürede sizinle iletişime geçecek.