Son güncelleme:
Bir mal sahibi portföyünü emlak ofisine verdiğinde, ilk konuşulan konulardan biri yetkidir: "Başka ofislerle de çalışabilir miyim?", "Sizinle özel mi çalışacağız?", "Yetki ne kadar sürecek?" Bu soruların cevabı, hem mal sahibinin hem ofisin hakları ve beklentilerini belirler. Yetki çeşitleri arasındaki farkı iyi bilmek, danışmanın portföy alma görüşmesinde net ve dürüst konuşmasını sağlar. Yetki görüşmelerinin portföy kaydıyla birlikte nasıl izlenebileceğini sona doğru RE-OS (reos) örneğiyle ekledik.
Önce münhasır yetkinin tanımı ve öbür yetki türleriyle farkı, sonra mal sahibiyle yapılacak görüşme ve kayıt düzeni geliyor. Şekil şartları, süreler, komisyon hakkının doğuşu ve yaptırımlar mevzuata ve sözleşmeye bağlıdır; bu nedenle kesin süre ya da hüküm vermiyoruz.
Münhasır yetki, mal sahibinin belirli bir taşınmazın satışı ya da kiralanması için yalnızca tek bir ofisi yetkilendirmesidir. "Münhasır" kelimesi "yalnızca ona ait" anlamına gelir. Yani yetki süresi içinde mal sahibi, aynı taşınmaz için başka bir ofisle çalışmaz. Karşılığında ofis, portföyün tanıtımı, pazarlanması ve alıcı bulunması için daha fazla emek ve kaynak ayırmayı taahhüt eder. Kapsamın tam olarak ne olduğu, mal sahibinin kendi başına satış yapıp yapamayacağı ve komisyonun ne zaman doğacağı gibi ayrıntılar sözleşmede yazılır.
Uygulamada karşılaşılan yetki biçimleri çoğunlukla üç başlıkta toplanır; adlandırma ve içerik ofisten ofise ve sözleşmeden sözleşmeye değişebilir.
Münhasır (tek yetkili) çalışmada belirli süre boyunca tek ofis yetkilidir. Yetkisiz ya da açık çalışmada mal sahibi birden fazla ofisle çalışabilir; genellikle sonuç getiren ofis komisyon alır. Sınırlı kapsamlı yetki ise belirli bir bölge, alıcı grubu ya da süre ile sınırlı çalışmadır.
Hangi yapının hangi hukuki sonucu doğuracağı sözleşmenin şartlarına ve mevzuata göre belirlenir. Yetki belgesi ve yetkilendirme sözleşmesi kavramları için yetki belgesi ve yetkilendirme sözleşmesi sözlük sayfalarına bakabilirsiniz. Yeni bir kayıt düzenine geçecekseniz eski yetki kayıtlarınızı önce tek tabloya toplayın; reos'a ya da başka bir sisteme taşımak ondan sonra kolaylaşır.
Mal sahibi açısından münhasır çalışma iki yönlüdür. Olumlu yanı, tek muhatapla çalışmak, portföyün tutarlı biçimde tanıtılması ve ofisin yatırımına karşılık daha fazla ilgi görmesidir. Dikkat edilmesi gereken yanı ise belirli bir süre başka ofisle çalışamamak, performansı beklenenin altında kalan bir ofisle bağlı kalma riski ve sözleşmedeki çıkış şartlarının anlaşılmamasıdır. Açık çalışmada ise esneklik vardır ancak her ofisin portföye aynı ölçüde emek vermemesi ve ilanın farklı fiyatlarla dolaşması gibi riskler ortaya çıkabilir. Danışman olarak her iki modelin avantaj ve dezavantajını abartmadan anlatmak, mal sahibinin bilinçli karar vermesine yardım eder.
Mal sahibi yetki türleri hakkında genellikle yarım bilgiyle gelir. Görüşmede şu sırayı izlemek işe yarar: önce mal sahibinin beklentisini sorun, sonra seçenekleri sade bir dille açıklayın, ardından ofisin her seçenekteki taahhütlerini anlatın. Münhasır yetki için talepte bulunuyorsanız bunun karşılığında ne sunduğunuzu somutlaştırın: tanıtım planı, ilan kalitesi, düzenli bilgilendirme ve fiyat güncelleme görüşmeleri. Baskıcı bir dil kullanmak, uzun vadede güveni zedeler. Görüşme hazırlığı için portföy alma görüşmesi rehberi bir iskelet sunar. Cümleleri kendi ağzınızdan söyleyin.
Varsayımsal örnek: Bir danışman, bir mal sahibine iki seçeneği şöyle anlatıyor: "Tek ofisle çalışırsak size düzenli haftalık rapor, profesyonel fotoğraf ve ilan yenilemeleri sunarım; karşılığında belirli bir süre yalnızca bizimle çalışırsınız. Açık çalışmada ise ilanı daha az ilgiyle takip edebilirim." Mal sahibi iki yaklaşımı karşılaştırıp kendi tercihini yapıyor ve süreyi sözleşmede netleştiriyorlar. Danışman görüşmeden sonra seçilen modeli ve konuşulan süreyi hemen reos'taki portföy notuna yazıyor; yetki bitimine yaklaşınca konuşmanın nerede kaldığı belli oluyor.
Yetkinin türü ve süresi, portföy kaydının ayrılmaz bir parçasıdır. Aşağıdaki bilgileri her portföy için kaydedin:
Süre dolduğunda portföyün durumu belirsiz kalmamalıdır. Yetki bitiminde yenileme, uzatma ya da sonlandırma kararı mal sahibiyle konuşulmalı ve kayıt güncellenmelidir. Süresi dolan yetkilerin takibi için yetki süresi dolan portföylerin yenileme takibi rehberine bakabilirsiniz. Yetkilendirme sözleşmesinin hazırlanışı için ise yetkilendirme sözleşmesi nasıl yapılır yazısı bir çerçeve sunar.
Dört yanlış anlama sık görülür. Münhasır yetkinin mal sahibini tamamen bağladığı sanılır; oysa kapsam ve istisnalar sözleşmeye göre değişir. Yetkinin sözlü olarak yeterli olduğu varsayılır; şekil gereklilikleri mevzuata bağlıdır. Süre dolunca yetkinin kendiliğinden uzayacağı beklenir. Yetki türünün komisyon hakkını otomatik belirlediği düşünülür; komisyonun doğması hukuki şartlara ve sözleşme hükümlerine bağlıdır. Emin olmadığınız noktada hukuki görüş alın.
Münhasır yetkili bir portföy, ortak çalışmaya açılabilir mi? Bu, sözleşmenin kapsamına ve mal sahibinin onayına bağlıdır. Ortak portföy havuzlarına açılacak ilanlarda yetkinin ortaklığa izin verip vermediğini baştan kayda geçirmek, sonradan çıkabilecek komisyon tartışmalarını önler. Ortak çalışma kuralları için ortak çalışma ve MLS kuralları yazısına bakabilirsiniz. Mal sahibini aramadan önce portföyün son notunu reos'ta okuyun; yetki konusunda en son nerede kaldığınızı görmeden görüşmeye girmeyin.
RE-OS'un sözleşme ve dijital imza özelliği; satış ve kira sözleşmesi oluşturmayı ve imza servisine göndermeyi kapsayacak şekilde anlatılır. Yetkilendirme sözleşmesi şablonlarının bu kapsamda olup olmadığını özellik sayfasından teyit etmeniz gerekir. Dijital imzanın hukuki geçerliliği ve sözleşme şartları mevzuata bağlıdır. Yetki türü, tarihleri ve hatırlatmalarını ise portföy kaydındaki notlarla ve görevlerle takip edebilirsiniz; bu tür alanların hangi biçimde bulunduğunu uygulamadan kontrol edin.
Münhasır yetki alan ofisin en önemli yükümlülüklerinden biri, yetki süresi boyunca görünür bir hizmet sunmaktır. Mal sahibi tek bir ofise bağlandığı için karşılığında ne yapıldığını görmek ister. Düzenli bir bilgilendirme planı bu ihtiyacı karşılar: ilanın yayına girdiği tarih, ilana gelen ilgi, yapılan gösterimler, alıcı geri bildirimleri ve varsa fiyat önerisi. Haftalık kısa bir not çoğu zaman yeterlidir. Mal sahibi bilgisiz kaldığı hissine kapıldığında, yetki bitiminde yenilemeyi reddeder; bilgilendirildiğinde ise ofisin emeğini görür. Bilgilendirme düzeni için ev sahibine haftalık bilgilendirme rehberine bakabilirsiniz.
Yetki bitiminden önce, performans verisini mal sahibiyle birlikte gözden geçirmek yenileme görüşmesini kolaylaştırır. Ofis gerçekten emek verdiyse bunu göstermek, vermediyse nedenini dürüstçe konuşmak ve fiyat ya da pazarlama stratejisini birlikte değiştirmeyi önermek, ilişkiyi güçlendirir.
Mal sahipleri münhasır yetkiye genellikle üç itirazla yaklaşır: "Başka ofis daha hızlı satabilir", "Bağlanmak istemiyorum", "Sizi tanımıyorum." Her itirazın arkasında bir kaygı vardır: ilkinde sonuç, ikincisinde esneklik, üçüncüsünde güven. Danışmanın görevi itirazı bastırmak değil, kaygıyı dinleyip somut bir cevapla karşılamaktır: referanslarınızı paylaşmak, kısa bir deneme süresi önermek ya da düzenli bilgilendirme taahhüdünü yazılı hale getirmek gibi. Mal sahibi yetki vermek istemiyorsa bu kararı saygıyla karşılayın ve açık çalışma koşullarını netleştirin; ilişki iyi kalırsa ilerleyen dönemde yeniden konuşma fırsatı doğar.
Reos, RE-OS'un kısaltılmış yazılışıdır ve emlak ofisleri için müşteri, portföy, talep ve görev kayıtlarını tutan sistemin adıdır. Yetki türü ve bitiş tarihi gibi bilgiler portföy kaydının notlarında durur.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.
Yazar/Editör: Hüseyin Öztürk, RE-OS.com Kurucusu
Münhasırda belirli süre için tek ofis yetkilidir; açık çalışmada mal sahibi birden fazla ofisle çalışabilir. Ayrıntılar sözleşmeye bağlıdır.
Şekil gereklilikleri mevzuata bağlıdır. Güncel hükümleri resmi kaynaktan ve hukuk danışmanından doğrulayın.
Sözleşmenin şartlarına bağlıdır. Süre dolmadan önce yenileme, uzatma ya da sonlandırma kararını mal sahibiyle konuşun ve kaydı güncelleyin.
Bu, sözleşmedeki hükümlere ve mevzuata göre belirlenir. Danışman olarak hukuki yorum yapmak yerine sözleşmeyi birlikte netleştirin.
Sözleşme ve mal sahibinin onayı gerekir. İzin durumunu baştan kayda geçirin.
Sonraki adım: RE-OS Sözleşme ve Dijital İmza
Konu kümesi: Sözleşme, komisyon ve güven
Her danışmanın yaşadığı bir görüşmedir bu: mülk sahibi evini satmak istiyor, ama üç ayrı ofise birden "sen de bak" diyor.
"Bu kadar komisyon çok değil mi?
Kapora, bir emlak işleminde tarafların ciddiyetini gösteren ilk somut adımdır.
Bir mal sahibi portföyünü emlak ofisine verdiğinde, ilk konuşulan konulardan biri yetkidir: "Başka ofislerle de çalışabilir miyim?", "Sizinle özel mi çalışacağız?", "Yetki ne kadar sürecek?" Bu soruların cevabı, hem mal sahibinin hem ofisin hakları ve beklentilerini belirler. Yetki çeşitleri arasındaki farkı iyi bilmek, danışmanın portföy alma görüşmesinde net ve dürüst konuşmasını sağlar. Yetki görüşmelerinin portföy kaydıyla birlikte nasıl izlenebileceğini sona doğru RE-OS (reos) örneğiyle ekledik.
Eğitimlere katılın, ekran görüntülerini inceleyin; hazır olduğunuzda üye olun, destek ekibimiz sizinle iletişime geçsin.
Bilgilerinizi bırakın, sohbete devam edin. Reos ekibi en kısa sürede sizinle iletişime geçecek.