İçeriğe geç

Kısaca: günlük işte beş soru

  • Bu bilgi kişisel veri mi? Kanunun üçüncü maddesindeki tanıma bakılır.
  • Kaydetmenin dayanağı ne? Beşinci madde açık rızayı ve rıza aranmayan şartları sayar.
  • Müşteriye ne söylenir? Onuncu madde aydınlatma yükümlülüğünün içeriğini yazar.
  • Veri kimlere gösterilir ya da aktarılır? On ikinci madde güvenlik tedbirlerini, sekizinci madde aktarmayı düzenler.
  • Pazarlama mesajı için izin gerekir mi? Bu başka bir kanunun, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun konusudur.

Kişisel veri ve veri işleme nedir?

Kanunun üçüncü maddesi kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Veri işlemeyi ise verilerin elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, açıklanması, aktarılması, sınıflandırılması gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak tanımlar.

Tanım geniştir. Müşterinin adı, telefonu, talebi ve yer gösterme belgesindeki kimlik bilgisi bu tanımın içine girer; bunları kaydetmek, ofis arkadaşınıza iletmek ya da arşivlemek de işleme sayılır.

Aynı madde veri sorumlusunu, kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar. Bir ofiste bu rolün kimde olduğu ofisin yapısına göre değişir; bu rehber o soruyu cevaplamaz.

İşlemenin dayanağı: genel ilkeler ve şartlar

Dördüncü madde kişisel verilerin işlenmesinde şu ilkelere uyulmasını zorunlu kılar:

  • Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.
  • Doğru ve gerektiğinde güncel olma.
  • Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme.
  • İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.
  • İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

Beşinci maddeye göre kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez. Aynı maddenin ikinci fıkrası, açık rıza aranmaksızın işlemenin mümkün olduğu şartları sayar: kanunlarda açıkça öngörülmesi, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması kaydıyla sözleşme taraflarına ait verinin işlenmesinin gerekli olması, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması ve temel hak ve özgürlüklere zarar vermemek kaydıyla veri sorumlusunun meşru menfaati için zorunlu olması.

Hangi kaydın hangi şarta dayandığı, veri sorumlusu olarak ofisin yapacağı bir değerlendirmedir. Bu rehber şartları sıralar, kayıtlarınız için karar vermez.

Aydınlatma: müşteriye ne söylenir?

Onuncu madde, kişisel veriler elde edilirken veri sorumlusunun veya yetkilendirdiği kişinin ilgili kişilere şu konularda bilgi vermesini yükümlülük olarak yazar:

  1. Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği.
  2. Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği.
  3. İşlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği.
  4. Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi.
  5. On birinci maddede sayılan diğer hakları.

Madde bu bilgilerin veriler elde edilirken verilmesini ister. Müşteriyle ilk konuşmada telefon numarasını ya da talebini kaydetmeden önce bu bilgilerin nasıl verileceği ofis içinde belirlenmelidir.

Müşterinin hakları ve başvuru

On birinci madde, herkesin veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel verinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bilgi talep etme, işleme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme, aktarıldığı üçüncü kişileri bilme, eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme, yedinci maddedeki şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini isteme ve kanuna aykırı işleme nedeniyle zarar görürse zararın giderilmesini talep etme haklarına sahip olduğunu yazar.

On üçüncü maddeye göre veri sorumlusu başvurudaki talepleri, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır; talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak ya da elektronik ortamda bildirir. Bu nedenle ofiste müşteri başvurusunu kimin alacağı ve kayıtları kimin tarayacağı önceden belli olmalıdır.

Veri güvenliği ve ofis içi paylaşım

On ikinci madde veri sorumlusunu, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini önlemek, hukuka aykırı erişimi önlemek ve verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almakla yükümlü kılar. Aynı madde şu noktaları da içerir:

  • Veri sorumlusu, verilerin kendi adına başka bir kişi tarafından işlenmesi halinde, tedbirlerin alınması hususunda bu kişilerle birlikte müteselsilen sorumludur.
  • Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, öğrendikleri kişisel verileri kanun hükümlerine aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamaz. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
  • İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi halinde veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir.

Sekizinci madde ise kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın aktarılamayacağını yazar; beşinci maddenin ikinci fıkrasındaki şartlardan biri varsa rıza aranmaksızın aktarılabilir. Müşteri verisini başka bir ofise ya da üçüncü kişiye vermeden önce bu iki maddeye bakılır.

Veri Sorumluları Sicili

On altıncı madde, Kurulun gözetiminde Bakanlık tarafından kamuya açık olarak Veri Sorumluları Sicilinin tutulduğunu ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin, veri işlemeye başlamadan önce siciline kaydolmak zorunda olduğunu yazar. Aynı madde Kurula, verinin niteliği, sayısı gibi objektif kriterlere göre kayıt zorunluluğuna istisna getirme yetkisi verir. Bir ofisin kayıt yükümlüsü olup olmadığı bu istisna kararlarına bağlıdır; güncel kararlar için Kişisel Verileri Koruma Kurumunun internet sitesine bakın.

Pazarlama mesajı için önceden onay

Ticari elektronik iletiler Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun altıncı maddesine göre alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Onay yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Aynı madde esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik ileti gönderilebileceğini de yazar.

Sekizinci maddeye göre alıcılar diledikleri zaman, herhangi bir gerekçe göstermeden ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir; talebin ulaşmasını müteakip hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde ileti göndermeyi durdurur. Bu rehber, bir mesajın ticari elektronik ileti sayılıp sayılmayacağını değerlendirmez.

Kaynak: resmî metinler

  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 6698 sayılı Kanun, Resmî Gazete 7 Nisan 2016, sayı 29677. Okunan sürüm 2024 tarihli değişikliği içeren birleştirilmiş metindir (maddeler 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 12, 13 ve 16).
  • Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6563 sayılı Kanun (maddeler 6 ve 8).
  • Kişisel Verileri Koruma Kurumu internet sitesi: Veri Sorumluları Sicili ve güncel Kurul kararları.

RE-OS'ta karşılığı

RE-OS'ta müşteri kayıtlarını ofis içinde kimin göreceği, ofis bazında altı seçenekten biriyle belirlenir: yalnızca kaydı giren, yalnızca broker, broker ve asistan, broker ve ofis yöneticisi, broker, asistan ve ofis yöneticisi ya da herkes. Kullanıcılar broker, ofis yöneticisi, danışman ve asistan rolleriyle bir ya da birçok ofise atanır ve bağlı oldukları ofislerin kayıtlarını görür. Ayrıntı: Ofis ve Kullanıcı Yönetimi.

Bu ayarlar ofisin kimin neyi göreceğine karar vermesini sağlayan araçlardır. Bu rehber, RE-OS'un ya da bir ofisin kanunun yükümlülüklerini yerine getirdiği yönünde bir iddia taşımaz; aydınlatma metni, açık rıza ve sicil kaydı gibi konular ofisin kendi sorumluluğundadır.

Sık Sorulan Sorular

Evet. Kanun, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi kişisel veri sayar. Telefon numarasını kaydetmek, saklamak ve ofis içinde iletmek de veri işlemedir.

Kanun açık rızayı genel şart olarak yazar ama beşinci maddenin ikinci fıkrasında rıza aranmaksızın işlemenin mümkün olduğu şartları sayar; örneğin sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma. Hangi kaydın hangi şarta dayandığını ofis değerlendirir.

Kanun, ilgili kişiye yedinci maddedeki şartlar çerçevesinde verisinin silinmesini veya yok edilmesini isteme hakkı verir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır ve cevabını yazılı ya da elektronik ortamda bildirir.

Kanun, veri sorumluları ile veri işleyen kişilerin öğrendikleri kişisel verileri kanuna aykırı olarak başkasına açıklayamayacağını ve işleme amacı dışında kullanamayacağını yazar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.

Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre ticari elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir; esnaf ve tacirlere onay alınmaksızın gönderilebilir. Alıcı iletiyi dilediği zaman reddedebilir.

Aynı kümeden rehberler

Kısaca

Danışmanın günlük işi baştan sona kişisel veri işlemektir: müşterinin adı, telefonu, kimlik numarası, talebi. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bu verinin hangi şartla, hangi amaçla ve hangi tedbirle kullanılabileceğini düzenler. Bu rehber kanunun danışmanı en çok ilgilendiren maddelerini resmî metne dayanarak özetler; yorum eklemez.

RE-OS'u Yakından Tanıyın

Eğitimlere katılın, ekran görüntülerini inceleyin; hazır olduğunuzda üye olun, destek ekibimiz sizinle iletişime geçsin.